Dünyada Bilim
Merkezleri
Exploratorium, San Francisco
Bilinen en ünlü bilim merkezi şüphesiz ki 1969 yılında San Francisco’da açılan Exploratorium Bilim Merkezidir. Fizikçi ve eğitimci Dr. Frank Oppenheimer tarafından kurulan Exploratorium Bilim Merkezi etkileşimli ve ziyaretçi katılımlı ortamı, sergileri ve bilim merkezlerinin informal öğrenmeye ve okul dışı öğrenme ortamı olarak kullanılmasına öncülük etmiş, günümüzde de pek çok uygulama örneği ile öncülük etmeye devam etmektedir.
“Ellerle öğrenme” felsefesiyle, ziyaretçilerin etkileşimli sergiler aracılığıyla bilim, sanat ve insan algısını keşfetmelerini sağlar. Çeşitli disiplinlerden yüzlerce interaktif sergi ve eğitim programları sunarak, yaratıcı düşünceyi ve keşfi teşvik eder. Bilim Merkezinin farklı alanlarında 6 temada yaklaşık 600 sergi ünitesi bulunmaktadır.
Ontario Bilim Merkezi
Ontario Bilim Merkezi (Ontario Science Centre), Kanada’nın Toronto şehrinde yer almaktadır. 1969 yılında ziyarete açılmıştır ve dünya çapında interaktif bilim merkezleri konseptinin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Dünyadaki birçok bilim merkezine ilham kaynağı olmuş ve interaktif sergi konseptinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Ontario Bilim Merkezi, bilim ve toplumu bir araya getiren etkileyici bir model olarak hala milyonlarca ziyaretçiye ev sahipliği yapmaktadır.
NEMO Bilim Merkezi
NEMO Bilim Merkezi (NEMO Science Museum), Hollanda’nın Amsterdam şehrinde yer almaktadır ve Avrupa’nın en büyük interaktif bilim merkezlerinden biridir. 1997 yılında şu anki binasında hizmet vermeye başlamıştır. Ancak geçmişi 1923 yılında kurulan bir müzeye kadar uzanır. Ünlü İtalyan mimar Renzo Piano, NEMO’nun ikonik gemi şeklindeki binasını tasarlamıştır. NEMO, yalnızca bir bilim merkezi değil, aynı zamanda Hollanda’nın bilimsel mirasını kutlayan ve topluma bilimsel düşünceyi yaymayı amaçlayan bir kültür simgesidir.
Science World Bilim Merkezi
Science World (tam adıyla Science World at TELUS World of Science), Kanada’nın Vancouver şehrinde yer alan popüler bir bilim merkezidir. Hem çocuklara hem de yetişkinlere bilimi eğlenceli ve interaktif bir şekilde öğretmeyi amaçlar. 1989 yılında mevcut binasında ziyarete açılmıştır. İlk olarak 1986 yılında Expo 86 Dünya Fuarı için bir geodezik kubbe (simgesel kubbe şeklindeki yapı) olarak inşa edilmiştir. Fuarın ardından bilim merkezi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Experimentarium Bilim Merkezi
Experimentarium Bilim Merkezi, 1991’de Kopenhag, Danimarka’da kurulmuştur. 2017’de yenilenen binasında dev bir spiral merdiven ve modern sergi alanları bulunur. Fizik, biyoloji, mühendislik ve insan duyuları gibi konulara odaklanır. Çocuklara yönelik özel bölümleri ve dönemsel sergileri vardır.
Liberty Bilim Merkezi
Liberty Bilim Merkezi, 1993’te New Jersey, ABD’de kurulmuştur. Özgürlük Heykeli ve Manhattan manzarasına yakın konumda yer alır. Dünyanın en büyük IMAX kubbe tiyatrolarından birine sahiptir. Teknoloji, uzay bilimi ve doğa ile ilgili interaktif sergiler sunar. Liberty Science Center Genetics Lab gibi eğitim programlarıyla öğrencilere araştırma deneyimi sunar. “Dinozorlar ve Robotik” gibi popüler dönemsel sergilere ev sahipliği yapar.
Singapur Bilim Merkezi
Singapur Bilim Merkezi, 1977’de Singapur’da kurulmuştur. Asya’nın en eski ve en etkileyici bilim merkezlerinden biridir. Bilim ve doğa tarihi konularına odaklanan 1000’den fazla interaktif sergi bulunur. Omni-Theatre adı verilen 360° IMAX tiyatrosu ile tanınır. Snow City adında yapay kar deneyimi sunan bir bölümü vardır. STEM odaklı eğitim programları ve çocuklara yönelik bilim festivalleri düzenler.
Pacific Bilim Merkezi
Pasifik Bilim Merkezi, 1962’de Washington, ABD‘de Dünya Fuarı için inşa edilmiştir. Space Needle yakınında yer alır. İnteraktif sergiler ve doğrudan bilim deneyimi sunar. Planetaryum ve IMAX tiyatrolarıyla popülerdir. Yaşayan kelebek sergisi ve su tasarrufu gibi çevre odaklı sergiler içerir. Bilim festivalleri, robotik etkinlikleri ve çocuklara yönelik yaz kampları düzenler.
Dünya Genelindeki Bilim Merkezi Ağları
Bilim merkezlerinin sayılarının ve çeşitlerinin artmasıyla beraber, uluslararası düzeyde bilim merkezlerinin ortak bir çatı altında toplandığı, örgütlendiği, aralarında deneyim paylaşımı, bilgi alışverişi yaptığı, konferans, toplantı ve çeşitli konularda eğitimlerin düzenlendiği, bülten vb. basılı yayınların hazırlandığı, geçici sergilerle ilgili veri tabanlarının oluşturulduğu, çeşitli projelerin yürütülmesinde görevlerin üstlenildiği yani bilim merkezlerini bir araya getiren çeşitli bilim merkezi birlikleri kurulmuştur.
İlk bilim merkezi birliği olan ASTC’nin 1973 yılında Kuzey Amerika’da 40 ülkeden yaklaşık 600 üyenin katılımıyla kurulmasından itibaren bu birlikler ile işbirlikleri devam etmektedir.
Bilim merkezleri birbirleri ve toplumla iletişim halinde kalmak ve iletişimini sürdürmek, çeşitli iş birliği faaliyetleri yürütmek için çeşitli kuruluşlara üye olmaktadırlar.
TÜBİTAK, bilim merkezleri alanındaki uluslararası iş birliklerini güçlendirmek amacıyla 2006 yılından beri ECSITE ve 2007 yılından beri ASTC üyesidir. Bu iki uluslararası ağ, dünya genelindeki bilim merkezleri, müzeler ve ilgili kuruluşlar arasında bilgi paylaşımı, iş birliği ve mesleki gelişimi desteklemektedir. TÜBİTAK, bu üyelikler sayesinde bilim merkezi sektöründeki güncel gelişmeleri takip edebilmekte, uluslararası toplantı ve organizasyonlara katılabilmekte ve 4003 Bilim Merkezi ve Atölye Destek Programı kapsamında ihtiyaç duyduğu kurum ve uzmanlarla iş birliği kurabilmektedir.
Diğer Bilim Merkezleri Ağları:
